Ana Sayfa
Yunus Nadi Propagandası...
 27 Ağustos 1934 tarihli Cumhuriyet Gazetesi


İki Devir Arasındaki Fark

Halkın parası eskiden küplerde dururdu, şimdi bakır yolunu açan lokomotiflerde işletiliyor.

Cumhuriyet idaresinin feyizli kudretli zengin topraklarımızın altında senelerden beri gömülü duran servet hazinelerini birer birer meydana çıkarıp bütün memleket haklının istifadesine terkediyor.

Ergani bakırları da bu servet hazinelerinden biridir.

Daha son senelere gelinceye kadar Türkiye’de bakır mevcudiyetinden bile çoğumuzun haberi yoktu. Fakat memleketimizin birçok madenlerde olduğu gibi bakır cihetinden de çok zengin olduğu büyüklerimizin nüfuzlü nazarlarından kaçmamıştı.

Türkiye bakır madenlerinin en mühimleri Ergani, Kuvarzana, Artvin civarında Dizanzul ve İnebolu civarında Küre’dedir. Dizanzul’daki bakırlar 1927 senesine kadar bir Amerikan şirketi ve Kars Vilayetinde Coruk vadisinde Kuvarzana’daki madenlerde Siemens namındaki Alman şirketi tarafından bir müddet istismar edilmişlerse de, mıntıkaların yüksek dağlarla muhat olması nakliyatı çok pahalıya mal ettiğinden bu madenler 7 - 8 seneden beri faaliyette değillerdir.

Ergani’ye gelince, burada büyük bir servetin yatmakta olduğu bütün mütehassıslar müttefiktirler. Ergani hattı sayesinde çıkarılacak madenler Türkiye’nin dört tarafını kuşatan Devlet Demiryollarile yurdumuzun her tarafına taşınacak ve bir iki sene içinde Ergani dünyanın en zengin bakır madenlerinden biri olacaktır. Bu mesut gün uzak değildir.

1936 - 1937 senelerinde Ergani’den senede (25.000) ton alınacağı muhakkak görülüyor.
Harbi Umumiden evvel Ergani madenlerinden senede 500 ila 1000 ton kadar istihsalât yapılmıştı. 66 seneden beri oradan çıkarılan gayrisafi 250.000 ton bakır develerle Tokat’a kadar getirilmiştir.
Türkiye’nin son senelerde bakır istihsalâtının mecmuu şöyledir:

1923 - 180 ton, 1924 - 830 ton, 1925 - 451 ton, 1926 - 845 ton, 1928 - 13 ton, 1929 - 65 ton.
Çıkarılan bakırlar tamamen dahilde istihlâk edilmektedir.

Bakırın elektrolitik tonu 28 - 29 İngiliz lirası arasındadır. Sanayide müstamel levha halindeki bakırların tonu ise 58 İngiliz lirasıdır.

Amerika’da külliyetli miktarda stok bakır mevcut olmasına rağmen Ergani bakırları ucuz nakliye vasıtalarile denize indirildiği gün muazzam miktarda bakır istihlâk eden Avrupa pazarlarında Türk bakırlarının mevki tutacağına, Cumhuriyet hükümetinin yüksek idare ve ileriyi görüş kudretile pek yakında bu şerefli mevkie geçeceğimize emin olabiliriz.

Bütün bu kuvvetli esbabı mucibeler Ergani hattile sıkı bir surette alakadar olan halkımızın dahili istikraz tahvilatına rağbetini günden güne fazlalaştırmaktadır. Ergani Demiryolu tahvilatı dünyanın dört bir köşesinde itibarı yüksek tutulan Türkiye devletinin garantisi altında altın gibi sağlam ve geliri müemmen bir kazanç membaıdır. Bu defa tedavüle çıkarılmak üzere olan son tertip tahvilatın da vaktinden evvel satılacağı anlaşılmaktadır.

Halk tasarruf ettiği parayı böylece şuurlu bir tarzda gelirli işlere yatırmayı bu devirde öğrenmiştir. Eskiden toplu servetler küpe istif edilirdi. Şimdi haklımızı uyandıran Cumhuriyet idaresinin rehberliği altında bu paralar memlekete bakır yollarını açan lokomotifleri işletiyor. Ne mutlu bu devre yetişen bizlere.
 




Araştırma Kategorileri
Twitter - @bizmadenliyiz
Son Eklenen Fotoğraf
Ziyaretçi İstatistiği

Aktif  Online Ziyaretçi : 26

Toplam Ziyaretçi Sayısı : 3253339

İlk Yayın Tarihi :   06.12.2006